LightingEurope, AB kamu ihale kurallarının tüzüğe dönüştürülmesinde parçalanma riskine dikkat çekti

Avrupa aydınlatma sanayisini temsil eden LightingEurope, Avrupa Komisyonu'nun kamu alımlarına ilişkin kuralları bir dizi direktif yerine tek bir tüzükte (regulation) toplama önerisine dair görüşünü açıkladı. 10 Eylül 2026'da LED professional'da yayımlanan açıklamaya göre birlik, tüzüğe geçişi tek pazarda kuralları uyumlaştırma yolunda önemli bir adım olarak görüyor; ancak metnin mevcut hâliyle bu hedefe ulaşmakta yetersiz kalabileceği uyarısında bulunuyor. Kamu alımları sokak, okul, hastane ve idari bina aydınlatmasında belirleyici bir talep kaynağı olduğu için tartışma doğrudan sektörü ilgilendiriyor.

Eleştirilen noktalar

LightingEurope Genel Sekreteri Elena Scaroni'nin değerlendirmesine göre en büyük sorun, öneride üye devletlere ve yerel yönetimlere bırakılan geniş takdir alanı. Birlik, bu esnekliğin hukuki araç değişikliğiyle ortadan kaldırılmak istenen parçalı yapıyı yeniden üretebileceğini savunuyor. Kamu alıcılarının belirli etiketleri şart koşabilmesine imkân tanıyan hükümler de tek pazarı daha da bölebilecek unsurlar arasında sayılıyor.

Olumlu bulunan yönler

Açıklama, öneride kalite, sosyal etki, yenilik ve çevresel faktörlerin fiyat dışı değerlendirme kriteri olarak tanınmasını, yeşil kamu alımlarında yaşam döngüsü maliyetlemesine yer verilmesini ve enerji verimliliği hükümlerinde AB Taksonomisi İklim Yetki Devri Tüzüğü'ne atıf yapılmasını olumlu buluyor.

Birliğin talepleri

LightingEurope üç başlıkta değişiklik istiyor:

• Teknik şartnamelerde aydınlatma kalitesinin iç ortam kalitesine (Indoor Environmental Quality) katkısının açıkça tanınması.
• Gönüllü yeşil kamu alımı yaklaşımı yerine kamu alıcıları için zorunlu sürdürülebilirlik kriterleri getirilmesi; birlik bunun yatırım ve planlama güvenliği sağlayacağını belirtiyor.
• Taksonomi atıflarının, enerji verimli ekipman ve düşük karbonlu teknolojilerin üretimini de kapsayacak şekilde genişletilmesi; böylece aydınlatma ürünlerinin tamamının kapsama girmesi.

Kaynağa göre LightingEurope, 32 üye şirket ve ulusal derneği; bunlar aracılığıyla çoğu KOBİ olan 1.000'i aşkın Avrupalı firmayı temsil ediyor.

Türkiye açısından önemi

Tüzük henüz öneri aşamasında ve nihai metin AB'nin yasama sürecinde değişebilir. Yine de AB kamu ihalelerine teklif veren ya da AB pazarına ihracat yapan Türk aydınlatma üreticileri için hangi sürdürülebilirlik ve etiket koşullarının zorunlu hâle geleceği, ürün dokümantasyonu ve sertifikasyon planlamasını doğrudan etkileyecek. Yaşam döngüsü maliyetinin öne çıkması, yalnızca ilk alım fiyatına değil, enerji tüketimi ve bakım giderine dayalı karşılaştırmaların önemini artırıyor; bu tür hesaplar için LED dönüşüm geri ödeme hesaplayıcısı bir başlangıç noktası olabilir.