Halk sağlığı için 24 saatlik ışık rehberi: gündüz 250 lux üzeri, gece 1 lux altı melanopik EDI

Işığın uyku, uyanıklık ve biyolojik saat üzerindeki görsel olmayan etkilerini inceleyen araştırmacılardan oluşan Light for Public Health konsorsiyumu, bu alandaki bilimsel birikimi halk sağlığı rehberine dönüştürmeyi amaçlayan bir politika notu yayımladı. Public Health Reviews dergisinde 7 Temmuz 2026'da yayımlanan ve LED professional'ın 24 Temmuz'da aktardığı metin, iç mekânlarda gün boyu hedeflenebilecek ışık düzeylerini melanopik eşdeğer gün ışığı aydınlık düzeyi (melanopik EDI) cinsinden tarif ediyor. Öneri, insan odaklı aydınlatmanın ürün ve proje düzeyinde nasıl tanımlanacağı tartışmasına doğrudan katkı sunuyor.

Üç zaman dilimi için öneriler

Politika notu 24 saatlik bir ışık örüntüsü öneriyor:

Yazarlar bu değerlerin herkese uyan bir doz olarak değil, genel bir yönlendirme olarak ele alınması gerektiğinin altını çiziyor; çünkü bireysel tepkiler yaş, kronotip, çalışma düzeni ve sağlık durumuna göre değişiyor. Topluma yönelik temel mesaj sade tutuluyor: sabah ve gündüz daha parlak ışık, akşam daha az ışık, uykuda karanlık ya da karanlığa yakın ortam.

Kime ne öneriliyor?

Not, karar vericilerden ve halk sağlığı kurumlarından bu rehberi anlaşılır biçimde topluma aktarmalarını, ışık koşullarını iş yerleri, okullar, sağlık tesisleri ve konutlarla ilgili düzenlemelere dâhil etmelerini istiyor. Gün ışığına çıkma önerilerinin güneşten korunma mesajlarıyla uyumlu verilmesi ve ölçüm ile etiketlemeye yönelik araştırmaların desteklenmesi de öneriler arasında.

Aydınlatma sektöründen ise ürünler ve aydınlatma değerlendirmeleri için melanopik EDI bilgisinin sağlanması ve kanıta dayalı aydınlatmanın yapılı çevrede uygulanmasının desteklenmesi bekleniyor.

Tasarımcılar için not

Melanopik EDI, fotopik lux değerinden farklı olarak ışığın spektrumuna bağlıdır; aynı aydınlık düzeyinde farklı renk sıcaklığı ve spektruma sahip kaynaklar farklı melanopik değerler verebilir. Kavramın ayrıntıları için melanopik EDI rehberimize, uygulama yaklaşımları için sirkadiyen aydınlatma yazımıza bakabilirsiniz.