IP koruma sınıfı

IP (Ingress Protection) kodu, elektrikli bir ürünün muhafazasının dış etkenlerin içeri girmesine karşı ne kadar koruma sağladığını gösterir. Sınıflandırma IEC 60529 (Türkiye'de TS EN 60529) standardında tanımlanmıştır ve "IP" harflerini izleyen iki rakamdan oluşur.

Rakamlar ne anlatır?

• Birinci rakam (0–6): katı cisimlere ve toza karşı koruma. 5 toz korumalı (sınırlı toz girişi zarar vermez), 6 toz geçirmez anlamına gelir.
• İkinci rakam (0–9): suya karşı koruma. Aydınlatmada en sık görülenler: 4 her yönden su sıçraması, 5 su jetleri, 6 güçlü su jetleri, 7 belirli derinlik ve sürede geçici daldırma, 8 üretici tarafından belirtilen koşullarda sürekli daldırma.

Bir rakam yerine X yazılması, o özellik için test yapılmadığını gösterir (ör. IPX4). Testler yeni ürün üzerinde, tanımlı süre ve koşullarda yapılır.

Pratikte nerede karşına çıkar?

İç mekan kuru alanlarında IP20 yaygındır. Banyo, mutfak ve endüstriyel yıkama alanlarında daha yüksek sınıflar aranır. Dış mekan armatürlerinde IP65 ve IP66 sık görülür; yüksek basınçlı yıkama, kıyı bölgeleri veya yoğun yağışa açık konumlarda IP66 tercih edilebilir. Zemine gömme ve havuz armatürleri IP67/IP68 gerektirir. Armatürün tamamı değil, sürücü kutusu ve optik bölmenin ayrı ayrı IP değeri olabilir; veri sayfasında bu ayrıma dikkat edilmelidir.

Sık karıştırılan kavramlar

Yüksek ikinci rakam her zaman alttakileri kapsamaz: daldırmaya (7, 8) dayanan bir ürün jet testinden (5, 6) geçmemiş olabilir; bu yüzden bazı ürünlerde "IP66/IP67" gibi çift işaretleme görülür. IP sınıfı mekanik darbe dayanımını göstermez; o bilgi IK koduyla verilir. Ayrıca IP değeri üretim anındaki durumu yansıtır; hatalı montaj, sıkılmamış kablo rakoru veya yaşlanan conta sahadaki korumayı düşürür.