lm/W (Işıksal etkinlik)

lm/W, ışıksal etkinlik (luminous efficacy) olarak adlandırılır ve bir aydınlatma ürününün elektriği ne kadar etkin biçimde ışığa dönüştürdüğünü gösterir. Aynı ışık için daha az güç çeken ürün daha yüksek lm/W değerine sahiptir.

Nasıl hesaplanır?

η = Φ / P

Φ ışık akısı (lm), P elektriksel giriş gücüdür (W). Örneğin 12.000 lm akı veren ve şebekeden 90 W çeken bir armatürün etkinliği yaklaşık 12000 / 90 ≈ 133 lm/W olur.

Hesapta hangi akı ve hangi gücün kullanıldığı kritiktir:

• LED (bileşen) etkinliği: LED üreticisinin belirli akım ve bağlantı sıcaklığında (çoğu zaman 25 °C) verdiği değer
• Modül etkinliği: LED kartının, belirli çalışma koşullarında ölçülen değeri
• Armatür etkinliği: sürücü, optik ve ısıl kayıplar dahil, armatürden çıkan akının şebekeden çekilen güce oranı

Tasarım ve karşılaştırma için anlamlı olan armatür etkinliğidir. Kuramsal üst sınır, yalnız 555 nm'de ışıyan tek renkli bir kaynak için 683 lm/W'dir; beyaz ışık için ulaşılabilir sınır spektruma bağlı olarak daha düşüktür.

Pratikte nerede karşına çıkar?

Kamu ihalelerinde, enerji verimliliği teşviklerinde ve ekotasarım düzenlemelerinde asgari etkinlik şartları bulunur. Etkinlik; renk sıcaklığı, CRI, LED akımı ve çalışma sıcaklığından etkilenir. Genellikle yüksek CRI ve düşük renk sıcaklığı, aynı LED ailesinde daha düşük lm/W anlamına gelir. LED'ler düşük akımda daha verimli çalıştığından, aynı armatürde fazla LED kullanılıp akım düşürülerek etkinlik artırılabilir.

Sık karıştırılan kavramlar

lm/W ile sürücü verimi (yüzde) karıştırılmamalıdır. Ayrıca "lm/W" değeri ışığın nereye gittiğini anlatmaz; yüksek etkinlikli ama kötü dağılımlı bir armatür, hedef yüzeyde daha az kullanışlı ışık sağlayabilir.