Renk sıcaklığı (CCT)

Renk sıcaklığı, bir ışık kaynağının renk görünümünü tanımlar. Teorik bir siyah cisim ısıtıldıkça önce kırmızımsı, sonra sarı-beyaz ve daha yüksek sıcaklıklarda mavimsi-beyaz ışık yayar. Işık kaynağının rengi, bu siyah cismin hangi sıcaklıktaki rengine benziyorsa o sıcaklık Kelvin cinsinden renk sıcaklığı olarak verilir.

Nasıl belirlenir?

LED ve floresan gibi kaynakların rengi siyah cisim eğrisinin (Planck eğrisi) tam üzerinde olmadığı için "ilişkili renk sıcaklığı" (Correlated Colour Temperature, CCT) kullanılır. Kaynağın spektrumu ölçülür, renk koordinatları hesaplanır ve kromatiklik diyagramında Planck eğrisine en yakın noktaya karşılık gelen sıcaklık bulunur. Eğriden sapma miktarı ayrıca Duv değeriyle ifade edilir; pozitif Duv yeşilimsi, negatif Duv pembemsi bir ton anlamına gelir. Aynı CCT'ye sahip iki ürünün farklı görünmesinin bir nedeni budur.

Pratikte nerede karşına çıkar?

Ürünlerde tipik olarak 2700 K, 3000 K, 4000 K, 5000 K ve 6500 K gibi değerler görülür. Düşük değerler (yaklaşık 2700–3000 K) konut, otel ve restoran gibi rahat bir atmosfer istenen yerlerde; 4000 K civarı ofis, okul ve endüstri yapılarında sık tercih edilir. Dış mekanda ışık kirliliği ve ekolojik etki kaygısıyla daha sıcak renk sıcaklıklarına yönelen yerel düzenlemeler bulunur. Ayarlanabilir beyaz (tunable white) sistemler gün içinde CCT'yi değiştirebilir.

Sık karıştırılan kavramlar

Renk sıcaklığı ile renksel geriverim (CRI) farklı özelliklerdir: CCT ışığın kendi rengini, CRI ise bu ışık altında nesnelerin renklerinin ne kadar doğal göründüğünü anlatır. "Soğuk" ışığın Kelvin değeri yüksek, "sıcak" ışığınki düşüktür; bu, günlük dildeki sıcaklık sezgisinin tersidir. Renk sıcaklığı ayrıca parlaklık veya verimlilik göstergesi değildir.