UGR (Birleşik kamaşma derecesi)

UGR (Unified Glare Rating), iç mekan aydınlatmasında rahatsızlık kamaşmasını (discomfort glare) değerlendirmek için CIE tarafından tanımlanmış bir indekstir. Görüşü engelleyen değil, uzun süre maruz kalındığında yorgunluk ve konforsuzluk yaratan kamaşmayı ölçer. Değer yükseldikçe kamaşma artar; pratikte yaklaşık 10 ile 30 arasında bir ölçek kullanılır.

Nasıl hesaplanır?

Formül CIE 117 yayınında verilmiştir:

UGR = 8 · log10 [ (0,25 / Lb) · Σ (L² · ω / p²) ]

• Lb: arka plan luminansı (cd/m²)
• L: gözlemci yönünden her armatürün görünen parlak yüzeyinin luminansı
• ω: o parlak yüzeyin gözlemcinin gözünde oluşturduğu katı açı
• p: armatürün görüş doğrultusundan uzaklığını hesaba katan Guth konum indeksi

Üreticiler genellikle standart bir oda geometrisi ve yansıtma oranları için "UGR tablosu" yayımlar; bu tablo armatürün fotometrik verisinden (LDT/IES) türetilir. Gerçek projede ise UGR, belirli gözlemci noktaları ve bakış yönleri için simülasyon yazılımında hesaplanır.

Pratikte nerede karşına çıkar?

EN 12464-1, mekan ve görev türüne göre sınır değerler (UGR_L) belirtir; ofis çalışma alanları için sık anılan sınır 19'dur. Teknik resim, kontrol odası gibi daha hassas işlerde daha düşük, koridor ve depo gibi alanlarda daha yüksek sınırlar söz konusudur. Mikroprizmatik difüzörler, derin reflektörler ve "low glare" optikler UGR'yi düşürmek için kullanılır.

Sık karıştırılan kavramlar

Veri sayfasında yazan tek bir UGR değeri (ör. "UGR<19") her mekanda bu sonucun elde edileceğini garanti etmez; değer oda boyutlarına, yansıtma oranlarına, armatür yerleşimine ve bakış yönüne bağlıdır. UGR ayrıca dış mekan için tasarlanmamıştır; yol ve saha aydınlatmasında eşik artışı (TI) veya kamaşma derecesi (GR) gibi farklı ölçütler kullanılır.